Sunday, 12 July 2026

Một trong những thứ làm doanh nhân mệt nhất là nghiện kiểm soát

 

Một trong những thứ làm doanh nhân mệt nhất là nghiện kiểm soát



Muốn kiểm soát con người.
Muốn kiểm soát tiến độ.
Muốn kiểm soát kết quả.
Muốn kiểm soát thị trường.
Muốn kiểm soát cả tương lai.

Nhưng đời không vận hành theo ý mình.
Kinh doanh lại càng không.

Khi cố siết mọi thứ,
ta bắt đầu sống trong căng cứng.

Và cái gì càng căng,
càng dễ gãy.

Thiền dạy một điều rất khó:
làm hết trách nhiệm,
nhưng không ôm cả vũ trụ vào đầu.

Cái gì cần làm thì làm tới nơi.
Cái gì không thể giữ thì thôi siết.

Buông không phải bỏ mặc.
Buông là ngừng cố kiểm soát thứ vốn không thuộc quyền mình.

An Yên Vui

 

Share:

Wednesday, 8 July 2026

3 giá trị cốt lõi (Đại bàng – Sư tử – Chiến mã) kèm hành vi đo được để dùng cho tuyển dụng, đánh giá hiệu suất, thăng bậc.

 

 

Dưới đây là 3 giá trị cốt lõi (Đại bàng – Sư tử – Chiến mã) kèm hành vi đo được để dùng cho tuyển dụng, đánh giá hiệu suất, thăng bậc.

1) ĐẠI BÀNG — Tầm nhìn & Tư duy chiến lược

Định nghĩa: Nhìn xa hơn việc trước mắt; hiểu “vì sao”; chọn ưu tiên đúng; ra quyết định dựa dữ liệu và bức tranh lớn.

Behavioral indicators (đo được)

  • Ưu tiên rõ ràng: Mỗi tuần tự đề xuất Top 3 ưu tiên, nêu lý dođánh đổi (trade-off).
  • Quyết định có dữ liệu: Trước quyết định quan trọng luôn có tối thiểu 1 nguồn dữ liệu (metrics/insight/khách hàng) và 1 giả thuyết kiểm chứng.
  • Chủ động phát hiện cơ hội/rủi ro: Mỗi tháng đưa ra ít nhất 1 đề xuất cải tiến (sản phẩm/quy trình/doanh thu/chi phí) kèm tác động dự kiến.
  • Tư duy hệ thống: Khi có sự cố, mô tả được nguyên nhân gốc (root cause) và đề xuất biện pháp phòng ngừa (không chỉ “chữa cháy”).
  • Giao tiếp định hướng: Trình bày mục tiêu theo format Goal → Options → Recommendation (rõ hướng, không lan man).

Câu hỏi đánh giá nhanh (manager check)

  • Người này có thường xuyên giúp team “đỡ làm sai việc” không?

2) SƯ TỬ — Lãnh đạo & Bản lĩnh chịu trách nhiệm

Định nghĩa: Dám nhận việc khó, giữ tiêu chuẩn cao, bảo vệ đội ngũ/khách hàng, nói thẳng – làm thật, chịu trách nhiệm đến cùng.

Behavioral indicators (đo được)

  • Ownership: Việc mình nhận có “chủ” rõ ràng; tỷ lệ việc trễ hạn có lý do hợp lý và có kế hoạch bù.
  • Quyết đoán có căn cứ: Khi thiếu thông tin vẫn ra quyết định trong khung thời gian, và ghi rõ giả định (assumptions).
  • Giữ tiêu chuẩn: Không “ship cho xong”; phát hiện lỗi/điểm rủi ro thì raise sớm, không để tới sát deadline mới báo.
  • Dám nói thật: Phản biện thẳng nhưng tôn trọng; nêu vấn đề kèm giải pháp/đề xuất (không chỉ than phiền).
  • Bảo vệ khách hàng & đội: Khi có incident, ưu tiên tác động người dùng; giao tiếp minh bạch (what/why/when/next).

Câu hỏi đánh giá nhanh

  • Khi có vấn đề, người này đứng ra hay đứng ngoài?

3) CHIẾN MÃ — Thực thi kỷ luật & Bền bỉ

Định nghĩa: Làm đều, làm chắc, làm tới đích; vận hành gọn; tối ưu tốc độ mà không hy sinh chất lượng.

Behavioral indicators (đo được)

  • Đúng hẹn & rõ tiến độ: Cập nhật tiến độ theo nhịp (daily/weekly); báo sớm khi trễ ít nhất 24–48h.
  • Chất lượng đầu ra: Tỷ lệ rework/bug/complaint giảm theo thời gian; có checklist/tiêu chuẩn trước khi bàn giao.
  • Hoàn thành trọn vòng: Không chỉ “làm xong” mà “đưa vào vận hành”: có tài liệu, bàn giao, đo kết quả sau triển khai.
  • Kỷ luật quy trình: Tuân thủ các “đường ray” (review, test, QA, CRM notes, SOP); không bỏ bước vì gấp.
  • Cải tiến năng suất: Mỗi quý cải thiện ít nhất 1 quy trình giúp tiết kiệm thời gian/chi phí hoặc giảm lỗi.

Câu hỏi đánh giá nhanh

  • Người này có biến ý tưởng thành kết quả ổn định và lặp lại được không?

Thang chấm (gợi ý) để dùng ngay

Chấm mỗi giá trị 1–5 theo bằng chứng 30–60–90 ngày:

  • 1: Thiếu hành vi / gây rủi ro
  • 3: Đạt chuẩn vai trò
  • 5: Là hình mẫu, kéo chuẩn cho người khác


 

Share:

Bài viết ngoài

Tiep Thi Kinh Doanh

sanphamtaichinh.com

VNCommerce Blog

Doanh Nghiep

Thao Moc Garden

Thị Trường Tài Chính

Tiếp Thị Kinh Doanh

Dịch